Numer telefonu: 781522511

lek. wet. Mirosława Ziemba Członek ESVC (European Society of Veterinary Cardiology)

Dowiedz się więcej

Warto wiedzieć

CHOROBY SERCA U PSÓW

Psy często zapadają na choroby serca. Dotyczy to zwierząt w różnym wieku, zarówno ras małych jak i większych. U szczeniąt najczęściej rozpoznawane są choroby wrodzone, u dorosłych osobników wady nabyte. Objawy chorób serca u psów, z wyjątkiem kaszlu, są niespecyficzne i często mylone z innymi chorobami. Najczęściej występującymi oznakami chorób serca są:

- kaszel,

- szybkie męczenie się,

- duszność,

- omdlenia/zasłabnięcia,

- wodobrzusze,

- spadek masy ciała,

- opóźniony wzrost u osobników młodocianych.

Poza powyższymi objawami możliwymi do obserwacji przez właściciela psa, podczas wizyty lekarz może wysłuchać szmer sercowy oraz zauważyć powiększenie sylwetki serca na zdjęciu RTG. Wystąpienie któregoś z powyższych objawów jest wskazaniem do konsultacji kardiologicznej.

Choroby nabyte (rozwiń) (zwiń)

Endokardioza zastawki dwudzielnej

Endokardioza zastawki dwudzielnej jest chorobą nabytą u starszych psów ras małych i miniaturowych, choć spotykana jest także u przedstawicieli ras dużych i olbrzymich. Jest to choroba zwyrodnieniowa zastawki dwudzielnej polegająca na przebudowaniu się płatków zastawki dwudzielnej, a także ich strun ścięgnistych. Wtórnie do tych zmian dochodzi do niedomykalności zastawki mitralnej. Fala zwrotna przez zastawkę dwudzielną powoduje początkowo powiększanie się lewego przedsionka, a następnie wtórne przeciążenie objętościowe lewej komory. Bardzo zaawansowana choroba serca może skutkować zastoinową lewostronną niewydolnością serca, skutkiem czego może być obrzęk płuc lub nawet śmierć zwierzęcia. Wtórnie do endokardiozy zastawki dwudzielnej może wystąpić nadciśnienie płucne, które najczęściej objawia się omdleniami ale może także być przyczyną prawostronnej niewydolności serca.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa

Kardiomiopatia rozstrzeniowa jest najczęstszą chorobą nabytą serca występującą u psów ras dużych i olbrzymich. W populacji psów chorych przeważają samce psów rasowych. Rasami najczęściej predysponowanymi do tej choroby są: doberman, bokser, dog niemiecki, nowofundland, cocker spaniel, wilczarz irlandzki, labrador, golden retriever, jak również portugalski pies dowodny – w tym jedynym przypadku choroba występuje w znacznie młodszym wieku, do 8 miesiąca życia. Kardiomiopatia rozstrzeniowa jest pierwotną chorobą mięśnia sercowego, charakteryzującą się osłabioną kurczliwością mięśnia sercowego i wtórnym przeciążeniem objętościowym lewej komory i lewego przedsionka. Dopiero znaczne powiększenie jam serca skutkuje wystąpieniem objawów. Dlatego rasy predysponowane do wystąpienia choroby powinny mieć regularnie wykonywane echo serca.

Choroby wrodzone (rozwiń) (zwiń)

Przetrwały Przewód Tętniczy (PDA)

Jest to wrodzona wada serca polegająca na niezamknięciu się przewodu łączącego tętnicę płucną z aortą w życiu płodowym. Rasami predysponowanymi są: yorkshire terier, owczarek niemiecki, maltańczyk, pudel miniaturowy i pomeranian. Zwykle zamknięcie tego przewodu następuje kilka godzin po porodzie dzięki zwiększeniu ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi, co skutkuje spadkiem poziomu prostaglandyn odpowiedzialnych za rozszerzenie tego przewodu. Przepływ krwi z aorty do tętnicy płucnej powoduje wtórne przeciążenie objętościowe lewego serca, co prowadzi do lewostronnej niewydolności serca.

PDA można zamknąć za pomocą specjalnego „korka”- Amplatzer duct ocluder. Jest to metoda mało inwazyjna, Amplatzer wprowadza się bezpośrednio do serca cewnikiem przez naczynia obwodowe. Najczęściej stosowanym leczeniem PDA w Polsce jest leczenie chirurgiczne polegające na podwiązaniu przetrwałego przewodu podczas torakotomii. Wczesne zamknięcie przewodu może spowodować całkowite wyzdrowienie pacjenta.

Zwężenie aorty

Jest to wada polegająca za zwężeniu odpływu z lewej komory serca. Najczęściej spotykanym typem jest podzastawkowe zwężenie aorty (SAS- subaortic stenosis) w postaci pierścienia włóknistego znajdującego się tuż poniżej zastawki aorty. Rasami predysponowanymi są: rottwailer, owczarek niemiecki, bokser. Zwężenie aorty powoduje przeciążenie ciśnieniowe lewej komory. Występuje przerost koncentryczny lewej komory kosztem światła lewej komory. Wtórnie do tego może dojść do powiększenia lewego przedsionka. Często u psów ze zwężeniem aorty dochodzi do arytmii ze względu na pogrubienie mięśnia sercowego i wtórne jego niedokrwienie. Zwężenie aorty jest wadą zaliczaną do wrodzonych, jednak może się ona pogłębiać do 18 miesiąca życia. Najczęściej wada ta jest leczona farmakologicznie, choć prowadzone są obecnie badania nad korekcją tej wady za pomocą wprowadzonego przez cewnik specjalnego tnącego balonika.

Zwężenie tętnicy płucnej

Jest to wada polegająca na zwężeniu odpływu krwi z prawej komory. Najczęstszym jej typem jest zastawkowe zwężenie tętnicy płucnej. Wtórnie do tej zmiany dochodzi do przeciążenia ciśnieniowego prawej komory. Często, ze względu na wyższe ciśnienie panujące w prawej komorze, dochodzi do niedomykalności zastawki trójdzielnej, co może skutkować prawostronną niewydolnością serca. Wadę tę można korygować za pomocą przeznaczyniowego wprowadzenia specjalnego balonika, który powoduje rozszerzenie pierścienia zastawkowego i powstanie wtórnej niedomykalności zastawki tętnicy płucnej.

Ubytek przegrody międzykomorowej

Jest to wada polegająca na ubytku ściany przegrody międzykomorowej, najczęściej w części błoniastej. Często jest składową wad złożonych. Małe ubytki przegrody mogą pozostać bezobjawowe przez całe życie. Wtórnie do ubytku przegrody międzykomorowej może dojść do przeciążenia objętościowego lewej komory i wtórnej lewostronnej zastoinowej niewydolności serca.

CHOROBY SERCA U KOTÓW

Koty cierpiące z powodu chorób serca zachowują się niespecyficznie. Trudno jest na podstawie ich zachowania jednoznacznie wskazać objawy kardiologiczne. Czasami zwierzęta są apatyczne lub płochliwe. Wyraźne objawy choroby serca u kotów świadczą o bardzo zaawansowanej chorobie, dlatego tak ważną rolę odgrywają tu badania profilaktyczne. Najczęstszymi objawami chorób serca są:

- duszność,

- omdlenia

- paraliż tylnych kończyn wtórnie do zatoru,

- spadek masy ciała

- apatia

- płyn w klatce piersiowej,

- nagła śmierć sercowa

Koty ras predysponowanych do chorób serca, na przykład kardiomiopatii przerostowej, powinny być badane ok. 2 roku życia, następnie ok. 4-5 roku życia i po raz ostatni ok. 6-7 roku życia. Natomiast u wszystkich kotów, u których stwierdzono nadciśnienie, powinno się wykonać echo serca.

Choroby nabyte (rozwiń) (zwiń)

Kardiomiopatia przerostowa

Kardiomiopatia przerostowa jest chorobą mięśnia sercowego występująca u kotów dorosłych. Jest to choroba nabyta, jednak uwarunkowana genetycznie. Rasami predysponowanymi do kardiomiopatii przerostowej są: maine coon, ragdoll, kot norweski leśny, kot syberyjski, devon rex, sphinx, kot brytyjski krótkowłosy, kot perski. Choroba ta polega na koncentrycznym przeroście mięśnia sercowego kosztem światła lewej komory. Wtórnie do tych zmian dochodzi do powiększenia lewego przedsionka i w efekcie lewokomorowej niewydolności serca. Objawami są obrzęk płuc lub zbieranie się płynu w klatce piersiowej. Często wtórnie do znacznego przerostu wolnej ściany lewej komory dochodzi do miejscowego niedokrwienia i nagłych arytmii- czasem kończy się to tzw. nagłą śmiercią sercową. Powyższe objawy świadczą o bardzo zaawansowanej chorobie serca. Tylko regularne profilaktyczne badanie kotów ras predysponowanych daje szanse wykryć osobniki na wcześniejszym etapie choroby. Czasem u kotów udaje się wysłuchać wówczas szmer sercowy- jednak jest bardzo dużo osobników które nie mają szmeru mimo znacznych zmian. Dzięki lekom możemy wtedy wydłużyć okres bezobjawowy choroby.

Ponieważ choroba ta dotyczy młodych dorosłych osobników, przedstawiciele powyższych ras powinni być regularnie badani. Pierwsze badanie powinno być przeprowadzone ok. 2 roku życia, następne ok. 4-5 roku życia i ostatnie ok. 6-7. Taki schemat profilaktyki daje szanse wykryć koty chore bezobjawowo i je leczyć. Koty hodowlane powinny być badane co roku lub jeżeli są rzadziej rozmnażane, to przed każdym kryciem.

Kupując kota powyższych ras pamiętajmy, aby sprawdzić, czy rodzice (a najlepiej dziadkowie naszego zwierzęcia) byli przebadani- nie gwarantuje to nam, że nasz kot nie zachoruje, ale daje większe prawdopodobieństwo zdrowego życia.

Kardiomiopatia restrykcyjna

Kardiomiopatia restrykcyjna jest chorobą mięśnia sercowego charakteryzująca się dysfunkcją rozkurczową. Jest spowodowana włóknieniem mięśnia sercowego. Wtórnie do zwiększonego ciśnienia rozkurczowego w komorach, dochodzi do powiększenia przedsionków serca. Zmiany te mogę powodować lewostronną zastoinową niewydolność serca objawiającą się obrzękiem płuc lub płynem w klatce piersiowej. Ze względu na znaczne powiększenie przedsionków, istnieje duże ryzyko wystąpienia zakrzepu który może powodować zator w rozwidleniu aorty. Jest to choroba zwykle dorosłych starszych kotów.

Choroby wrodzone (rozwiń) (zwiń)

Ubytek przegrody międzykomorowej

Jest to wada częściej występująca u kotów niż u psów, polega na ubytku ściany przegrody międzykomorowej, najczęściej w części błoniastej. Często jest składową wad złożonych. Małe ubytki przegrody mogą pozostać bezobjawowe przez całe życie. Wtórnie do ubytku przegrody międzykomorowej może dojść do przeciążenia objętościowego lewej komory i wtórnej lewostronnej zastoinowej niewydolności serca.

Przetrwały Przewód Tętniczy (PDA)

Jest to wrodzona wada serca polegająca na niezamknięciu się przewodu łączącego tętnicę płucną z aortą w życiu płodowym. Częściej występuje u psów niż u kotów. Zwykle zamknięcie tego przewodu następuje kilka godzin po porodzie dzięki zwiększeniu ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi, co skutkuje spadkiem poziomu prostaglandyn odpowiedzialnych za rozszerzenie tego przewodu. Przepływ krwi z aorty do tętnicy płucnej powoduje wtórne przeciążenie objętościowe lewego serca, co prowadzi do lewostronnej niewydolności serca.

Ze względu na malamasę ciała u kotów najlepszym leczeniam jest zabieg chirurgiczny.

Zwężenie aorty

Jest to wada polegająca za zwężeniu odpływu z lewej komory serca. Występuje u kotów rzadko. Częście spotkane jest dynamiczne zwężenie aorty związane z tzw. SAM występującym przy kardiomiopatii przerostowej.

Zwężenie tętnicy płucnej

Jest to wada polegająca na zwężeniu odpływu krwi z prawej komory. Najczęstszym jej typem jest zastawkowe zwężenie tętnicy płucnej. Wtórnie do tej zmiany dochodzi do przeciążenia ciśnieniowego prawej komory.W Często, ze względu na wyższe ciśnienie panujące w prawej komorze, dochodzi do niedomykalności zastawki trójdzielnej, co może skutkować prawostronną niewydolnością serca. Często jest składową wad złożonych.

ŻYCIE Z CHOROBĄ

Czworonogi, u których rozpoznano wadę serca wymagają naszej pomocy. Zwykle nie jest możliwy całkowity powrót do zdrowia i nasz pies czy kot będą do końca życia zmagać się z chorobą. Naszym zadaniem jest zapewnienie właściwego leczenia, opieki oraz odpowiedniego poziomu ruchu. Warto pamiętać również o badaniach okresowych.